EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Andrzej Marzec

„Jesteśmy połączonym z sobą światem” – Timothy Morton i widmo innej wspólnoty

Indeks autorów: Andrzej Marzec
Numer: 2018 / 2

Autor tekstu analizuje zjawisko znikania nie-ludzi w: czarnych skrzynkach (Bruno Latour), wycofywania się w poręczność (Martin Heidegger/Graham Harman) oraz ich rozpływaniu się w Naturze (Timothy Morton). Zadaje pytanie o przyczynę katastrofalnego w skutkach oddzielenia ludzi oraz nie-ludzi i odpowiedź odnajduje korzystając z filozoficznych narzędzi Mortona. Jednym z głównych powodów wspomnianej separacji jest przejście od kolektywu zbieracko-łowieckiego do wspólnoty rolniczej, które funduje agrologistykę (agrilogistics), czyli myślenie o nie-ludziach w kontekście zasobu oraz własności prywatnej. Autor stara się rozwinąć myślenie o ekologii bez pojęcia Natury oraz posługuje się mortonowskim pojęciem ciemnej ekologii (dark ecology), aby zarysować możliwość innej wspólnoty, solidarnej z nie-ludźmi.
Słowa kluczowe: nie-ludzie, ontologia zorientowana na przedmioty, Timothy Morton, ciemna ekologia, ekologia bez Natury

Fragmenty, resztki i przekleństwo archiwum – o nostalgii w kulturze found footage

Indeks autorów: Andrzej Marzec
Numer: 2016 / 2

Dlaczego współczesna kultura jest tak bardzo przywiązana do swojej przeszłości oraz skoncentrowana na własnych resztkach, które w zadziwiająco krótkim czasie stały się głównym obszarem zainteresowania jej twórców? Autor pragnie odnaleźć odpowiedź na to pytanie, wykorzystując quasi-pojęcie „widma” Jacquesa Derridy do interpretacji artystycznej twórczości „found footage” – prac Billa Morrisona oraz innych artystów zafascynowanych niezwykle twórczą i produktywną siłą rozkładu. Ten ciekawy gatunek filmowy, nieustannie zapatrzony w przepastne zasoby archiwum, nie tylko wyciąga na światło dzienne ślady nieistniejącej już dawno rzeczywistości, budzi w swoich widzach głębokie poczucie nostalgii oraz wskazuje na słabą obecność przeszłości w teraźniejszości, ale przede wszystkim fetyszyzuje resztki.
słowa kluczowe: widmontologia, found footage, archiwum, dekonstrukcja, resztki

Podmiot falliczny – niemożliwe pragnienie obecności i przymus powtarzania

Indeks autorów: Andrzej Marzec
Numer: 2012 / 5

Celem artykułu jest wyeksponowanie roli, jaką w procesie konstruowania uniwersalnego podmiotu odgrywa powtórzenie. Autor wykorzystuje przede wszystkim teorie psychoanalityczne oraz krytykę metafizyki obecności. Podmiot wbrew pozorom nie wyłania się z nicości czy też chaosu, lecz powstaje z nieznośnego lęku przed nimi, który staje się twórczym ruchem – ucieczką mającą zasłonić przerażającą pustkę. Ucieczka przed pustką zmienia się w przymus powtarzania. Główną rolę w konstruowaniu podmiotu odgrywa głos i mowa, dzięki którym dochodzi do powstania świadomości. Nawracające czynności kompulsywne doprowadzają do wytworzenia twardego podmiotu (Narcyza), ufundowanego na zasadach fonocentryzmu i logocentryzmu. Powstały wskutek powtórzeń zawsze już obecny, obiektywny i odcieleśniony podmiot falliczny zostaje w końcu utożsamiony z męskością.

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji