EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Jerzy Kandziora

Barańczak: głosy z połowy lat 70.

Indeks autorów: Jerzy Kandziora
Numer: 2014 / 2

Szkic rekonstruuje zawartą w eseistyce Stanisława Barańczaka z połowy lat 70. XX w. paraboliczną lekcję dzieł Dietricha Bonhoeffera i Ericha Fromma – świadectw obserwatorów niemieckiego nazizmu lat 30. i 40., która służy ukazaniu autorytarnej realności PRL-u i dylematów polskich środowisk opozycyjnych lat 60. i 70. Drugi wątek artykułu stanowi refleksja o przenikaniu figur myśli obu autorów do nowofalowej poezji Barańczaka, zwłaszcza elementów retoryki kaznodziejskiej Bonhoeffera do cyklu Sztuczne oddychanie (1974).

Trzy pamflety Stanisława Barańczaka

Indeks autorów: Jerzy Kandziora

Artykuł prezentuje nurt pamfletowy działalności krytycznoliterackiej Stanisława Barańczaka na przykładzie trzech tekstów z lat 1967, 1975 i 1982. Formułuje tezę, że każdy z omawianych pamfletów przekracza wymiar doraźnego ataku personalnego i jest rezultatem szczególnej sytuacji pamfletowej. Pojawia się bowiem w momencie przełomowym dla literatury polskiej, inicjuje przesilenie dotychczasowych estetyk, przemianę postaw pisarskich i jest w istocie ingerencją o znaczeniu historycznoliterackim w zastaną konfigurację całej literatury. Atakując poezję Iłłakowiczówny (1967) Barańczak antycypuje pojawienie się nowofalowego programu poezji nieufnej i zaangażowanej, w pamflecie na Brylla (1975) formułuje, przez zaprzeczenie, etyczne podstawy nowego etosu literatury niezależnej lat 70., demaskując zaś pisarstwo krytyczne Sandauera (1982), wpisuje w poetykę moralitetu diagnozę postaw kolaboracyjnych wśród pisarzy w latach stanu wojennego w Polsce.

Narracja historyczna Jerzego Ficowskiego o Zagładzie

Indeks autorów: Jerzy Kandziora
Numer: 2009 / 4

Szkic poświęcony jest cyklowi poetyckiemu Jerzego Ficowskiego o zagładzie Żydów pt. Odczytanie popiołów (1979) i ujmuje ten utwór jako jedną z narracji historycznych poety. Kluczem interpretacyjnym do dzieła czyni autor szkicu pojęcie „milczenia”, kilkakrotnie powracające w autokomentarzach Ficowskiego. Zawiera się w nim przeświadczenie o daremności poszukiwania słów zdolnych wprost i adekwatnie opisać Zagładę. Poetyckim odpowiednikiem „milczenia” stają się w cyklu, z jednej strony, posługiwanie cudzym słowem, cytatem, z drugiej zaś, operowanie słowem czy mitem „kalekim”, niepoprawnym. Opisana zostaje także grupa wierszy będących obrazami „arkadii zamordowanej”, wprowadzających w świat przedstawiony znaki zagłady jako „przejęzyczenia” i aluzje słowne, oraz strategia wirtualnego „ocalania”, poprzez zakłócanie linearności czasu i przestrzeni mocą wyobraźni poetyckiej.

Nie poddać poezji. Jerzego Ficowskiego wiersze o stanie wojennym

Indeks autorów: Jerzy Kandziora
Numer: 2007 / 5

Szkic poświęcony tomikowi poety z 1983 r., w którym relacja historyczna nie podporządkowuje sobie najcenniejszych pierwiastków dojrzałej poezji Ficowskiego, tylko zyskuje dzięki nim na wieloznaczności

To, co się wymyka. O prześwietlaniu idiomu w Chirurgicznej precyzji Stanisława Barańczaka

Indeks autorów: Jerzy Kandziora
Numer: 2001 / 6

O autobiografizmie i autotematyzmie wiersza Barańczaka

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji