EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Justyna Kowalska-Leder

Niewidoczni świadkowie Zagłady – biedni Polacy patrzą na Polaków

Indeks autorów: Justyna Kowalska-Leder
Numer: 2018 / 3

Artykuł pokazuje, że jednym z doświadczeń tak zwanych świadków Zagłady było rozpoznanie skali wrogości polskiego społeczeństwa wobec Żydów. Zjawisko to dało się zaobserwować szczególnie na prowincji, gdzie zbrodnia nie dokonywała się za murami gett, lecz na ulicach czy kirkutach. Traumatyczny potencjał widoku Polaków uczestniczących w Zagładzie ukazuje dziennik Stanisława Żemińskiego, a także świadectwa Zygmunta Klukowskiego i Tadeusza Markiela. Antysemicki afekt wpisany w podwaliny kultury polskiej można dostrzec nie tylko w postawach mieszkańców prowincji, lecz również w wypowiedziach wybitnych intelektualistów, takich jak Maria Dąbrowska czy Andrzej Bobkowski. Ich dzienniki zawierają, ujawnione dopiero przed kilkoma laty, passusy świadczące o wrogości wobec Żydów i braku empatii w stosunku do ofiar Zagłady.

Słowa kluczowe: świadek, Zagłada, stosunki polsko-żydowskie, współudział w Holokauście, antysemityzm, okupacyjne dzienniki Polaków

Okupacyjna codzienność w pisanych po polsku dziennikach dzieci Holokaustu

Indeks autorów: Justyna Kowalska-Leder
Numer: 2009 / 4

Tekst poświęcony jest analizie okupacyjnych dzienników dzieci Holokaustu, które prowadziły swoje zapiski w języku polskim. Diarusze lub ich ocalałe fragmenty pozwalają zobaczyć z dziecięcej perspektywy kilka miejsc na ziemiach polskich w różnych etapach drugiej wojny światowej. Analizowane dzienniki charakteryzują się wyraźną politematycznością i heterogenicznością. Sprawy błahe i zabawne, dziecięce fantazje, pierwsze próby literackie przeplatają się z opisami tragicznych wydarzeń, bolesną refleksją czy rozmyślaniami natury filozoficznej. Rozmaite sposoby werbalnej ekspresji, szczególnie doświadczeń traumatycznych, są ważnym wątkiem prowadzonych tu rozważań. W artykule obecna jest perspektywa antropologiczna, zgodnie z którą dziennik jest traktowany nie jako tekst, lecz jako swoista praktyka codzienności.

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji