EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Paweł Bohuszewicz

Opozycja „romans” – powieść wobec problemów historii literatury

Indeks autorów: Paweł Bohuszewicz
Numer: 2019 / 2

Artykuł stawia tezę, że „romans” (pojmowany jako przednowoczesna forma powieści) i powieść oświeceniowa dotychczas ujmowane były jako człony aksjologicznie nacechowanej opozycji, ponieważ realizowały antagonistyczny, jednopoziomowy i „koniunkturalny” (według terminologii Fernanda Braudela) model historii literatury. Opozycję trzeba nie tyle odrzucić, ile uzupełnić innymi rodzajami relacji, wśród których znajdzie się również kontynuacja, negocjacja i przemieszczenie. Będzie to możliwe dopiero wtedy, kiedy inaczej spojrzy się na historię literatury: nie tylko jako na historię literackich wydarzeń i koniunktur, ale także jako na historię długiego trwania.

Słowa kluczowe” „romans”, powieść, długie trwanie, historia wydarzeniowa, koniunktura

Niepamięć o niebezpieczeństwach klasowych utożsamień

Indeks autorów: Paweł Bohuszewicz
Numer: 2019 / 1

Artykuł stanowi krytyczną lekturę filmu dokumentalnego Niepamięć (2015) w reżyserii Pawła Brożka. Podstawą krytyki jest przekonanie, że poszukiwanie pełnego klasowego utożsamienia – które jest motorem działań Magdaleny Barteckiej, zarazem głównej bohaterki i producentki filmu – prowadzi na antropologiczne i etyczne manowce. Podkreślając klasową różnicę między szlachtą a chłopstwem, Bartecka nie chce widzieć, że owa różnica została już przezwyciężona przez fakt powstania w XVIII wieku warstwy inteligenckiej i że samo to przezwyciężenie umożliwiło powstanie Niepamięci. Artykuł zarazem umocowuje film Barteckiej w szerszych kontekstach, takich jak koncepcja tożsamości folwarcznej spopularyzowana przez książkę Andrzeja Ledera Prześniona rewolucja, oraz krytyczne ujęcie tzw. nowej humanistyki przez Agatę Bielik-Robson w jej artykule Nowa Humanistyka w poszukiwaniu granic.

Słowa kluczowe: Szlachta, chłopstwo, inteligencja, nowa humanistyka, tożsamość, klasa

Kategoria sarmatyzmu w dyskursie „Gazety Wyborczej”

Indeks autorów: Paweł Bohuszewicz
Numer: 2015 / 1

Artykuł stanowi próbę analizy kategorii sarmatyzmu w dyskursie „Gazety Wyborczej”. Ma on charakter przede wszystkim polityczny: podejmowany jest nie po to, by opisać pewien fragment rzeczywistości, lecz po to, by zmienić rzeczywistość teraźniejszą na podstawie pewnej wizji przeszłości wspólnoty narodowej. Wizja ta układa się w dość jednolity obraz, który jest rezultatem specyficznej kategoryzacji sarmatyzmu (stąd obecność językoznawstwa kognitywnego jako podstawowego narzędzia badawczego dyskursu „Gazety”), ta z kolei zasadza się na ideologii neoliberalnej (w początkowych latach istnienia dziennika) i liberalnej (w latach późniejszych).

Tożsamość narracyjna: problemy

Indeks autorów: Paweł Bohuszewicz

Niniejszy artykuł stanowi próbę pokazania, że narratywistyczna koncepcja tożsamości ludzkiej (reprezentowana w nim przez P. Ricoeura, A. MacIntyre’a czy Charlesa Taylora) zdaje się przeceniać rolę swoistej apercepcji transcendentalnej w kształtowaniu się tożsamości; rolę językowej artykulacji samego siebie w tym procesie; możliwość przeniesienia świata rzeczywistego w świat opowieści.

Histeria, melancholia… i obiektalność

Indeks autorów: Paweł Bohuszewicz
Numer: 2011 / 6

Tekst stanowi dyskusję z koncepcją Michała Pawła Markowskiego, który w książce "Życie na miarę literatury. Eseje" prezentuje wizję literatury hermetycznej, hermeneutycznej, melancholicznej i histerycznej. Pierwsza to „literatura czystego słowa”, pozostałe – to literatura, która nawiązuje kontakt z „życiem” poprzez wymienienie go na usymbolizowaną „egzystencję”, która staje się pożywką dla interpretacji. W swoim tekście proponuję pewien dodatek: literatura to nie tylko słowa, udany lub nie proces symbolizacji „życia”, ale również wytwarzanie wyobrażeń. Te nie podlegają interpretacji i właśnie dzięki temu zachowują swoją siłę.

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji