„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” są recenzowanym dwumiesięcznikiem naukowym wydawanym przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria.
Redakcja kieruje się zasadami rzetelności naukowej, przejrzystości procesu wydawniczego, niezależności decyzji redakcyjnych oraz odpowiedzialności autorów, recenzentów i redaktorów. Zasady czasopisma są zgodne z podstawowymi praktykami Committee on Publication Ethics oraz z Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing opracowanymi przez COPE, DOAJ, OASPA i WAME.
Decyzje o publikacji podejmowane są wyłącznie na podstawie wartości naukowej tekstu, jego oryginalności, rzetelności argumentacji, zgodności z profilem czasopisma oraz wyników procesu recenzyjnego. Na decyzje redakcji nie wpływają narodowość, pochodzenie, płeć, afiliacja instytucjonalna, przekonania polityczne, światopogląd ani inne cechy autora.
Profil czasopisma i rodzaje publikacji
„Teksty Drugie” publikują oryginalne artykuły naukowe, eseje, interpretacje, przekłady, materiały archiwalne, recenzje, polemiki oraz inne teksty związane z literaturoznawstwem, teorią literatury, historią literaturoznawstwa, metodologią badań humanistycznych i studiami kulturowymi.
Redakcja nie przyjmuje prac opublikowanych wcześniej ani tekstów zgłoszonych jednocześnie do innego czasopisma. Publikacje redundante, będące nieuzasadnionym powtórzeniem wcześniejszych prac autora, nie są dopuszczane.
Proces recenzyjny
Zgłoszone teksty podlegają wstępnej ocenie redakcyjnej, obejmującej zgodność z profilem pisma, wymogami formalnymi oraz podstawowymi standardami rzetelności naukowej.
Artykuły zakwalifikowane do dalszego postępowania są oceniane przez co najmniej dwóch niezależnych recenzentów zewnętrznych w trybie podwójnie anonimowym — autorzy i recenzenci nie znają wzajemnie swoich tożsamości. Recenzenci dobierani są z uwzględnieniem ich kompetencji oraz braku konfliktu interesów.
Ostateczną decyzję o przyjęciu, skierowaniu do poprawek albo odrzuceniu tekstu podejmuje redaktor odpowiedzialny za artykuł lub numer, na podstawie recenzji oraz oceny redakcyjnej. Czasopismo nie gwarantuje przyjęcia zgłoszonego tekstu ani publikacji w określonym terminie.
Szczegółowe informacje przedstawiono na stronie „Zasady recenzowania publikacji”.
Autorstwo i wkład w powstanie publikacji
Jako autorzy mogą zostać wskazane wyłącznie osoby, które wniosły istotny wkład w koncepcję publikacji, przeprowadzenie badań, analizę materiału albo przygotowanie tekstu, zaakceptowały jego ostateczną wersję oraz przyjmują odpowiedzialność za jego treść.
Wszyscy współautorzy muszą wyrazić zgodę na zgłoszenie tekstu i jego publikację. Osoby, których udział nie spełnia kryteriów autorstwa, powinny zostać wymienione w podziękowaniach wraz z określeniem charakteru ich wkładu.
Niedopuszczalne są w szczególności:
- ghost authorship, czyli zatajenie osoby, która wniosła istotny wkład;
- guest lub gift authorship, czyli przypisywanie autorstwa osobie, która nie uczestniczyła w przygotowaniu pracy;
- zmiana składu lub kolejności autorów bez wiedzy i zgody wszystkich zainteresowanych.
Informacje o źródłach finansowania badań oraz innych formach wsparcia powinny zostać ujawnione w publikacji.
Oryginalność i nierzetelność naukowa
Autorzy są zobowiązani do przedstawiania wyników i argumentów w sposób rzetelny oraz do prawidłowego oznaczania cytatów, parafraz i zapożyczeń.
Za naruszenie zasad etyki publikacyjnej uznaje się między innymi:
- plagiat i autoplagiat;
- fabrykowanie lub fałszowanie danych, źródeł albo wyników;
- manipulowanie cytowaniami;
- podawanie nieistniejących źródeł;
- równoległe zgłoszenie tego samego tekstu do kilku czasopism;
- nieuzasadnione powielanie wcześniejszych publikacji;
- zatajenie konfliktu interesów;
- naruszenie praw autorskich, ochrony danych osobowych lub zasad poufności.
Redakcja może korzystać z narzędzi służących do sprawdzania podobieństwa tekstów.
W przypadku podejrzenia nierzetelności redakcja przeprowadza wstępne postępowanie wyjaśniające, umożliwia autorowi przedstawienie stanowiska oraz, gdy jest to uzasadnione, kontaktuje się z instytucją zatrudniającą autora, instytucją finansującą badania lub innym właściwym podmiotem. Postępowanie prowadzone jest z zachowaniem poufności i domniemania dobrej wiary do czasu wyjaśnienia sprawy.
Potwierdzone naruszenia mogą skutkować odrzuceniem tekstu, wycofaniem publikacji, opublikowaniem korekty lub informacji o naruszeniu oraz zawiadomieniem odpowiednich instytucji.
Konflikty interesów
Autorzy, recenzenci oraz redaktorzy są zobowiązani do ujawnienia wszelkich finansowych, zawodowych, instytucjonalnych lub osobistych okoliczności, które mogłyby wpływać na bezstronność badań, recenzji lub decyzji redakcyjnej.
Recenzent powinien odmówić przygotowania recenzji, jeżeli pozostaje z autorem albo instytucją autora w relacji mogącej wywołać konflikt interesów.
Redaktor, którego dotyczy konflikt interesów, nie uczestniczy w ocenie tekstu ani w podejmowaniu decyzji o jego publikacji. Teksty autorstwa członków redakcji podlegają standardowej, niezależnej procedurze recenzyjnej, prowadzonej przez redaktora niepozostającego w konflikcie interesów.
Dane badawcze i powtarzalność badań
Autorzy powinni przechowywać materiały stanowiące podstawę publikowanych ustaleń oraz przedstawiać sposób ich pozyskania i analizy w zakresie umożliwiającym ocenę rzetelności badań.
Jeżeli jest to możliwe prawnie i etycznie, dane oraz materiały badawcze powinny zostać udostępnione w odpowiednim repozytorium, a w artykule należy zamieścić informację o miejscu ich zdeponowania. Redakcja może zwrócić się do autora o przedstawienie danych lub materiałów niezbędnych do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących publikacji.
Obowiązek udostępniania nie obejmuje danych osobowych, materiałów poufnych, dokumentów objętych ograniczeniami archiwalnymi ani materiałów, do których autor nie posiada odpowiednich praw. Ograniczenia powinny zostać wyjaśnione w artykule.
Nadzór etyczny
Badania dotyczące ludzi, danych osobowych, korespondencji prywatnej, grup szczególnie narażonych, materiałów archiwalnych lub innych treści wymagających szczególnej ochrony muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującym prawem i właściwymi standardami etycznymi.
W przypadkach, w których jest to wymagane, autor powinien uzyskać zgodę komisji etycznej, świadomą zgodę uczestników badań albo zgodę dysponentów materiałów. Informacja o takiej zgodzie powinna znaleźć się w artykule.
Autorzy są zobowiązani do ochrony prywatności uczestników badań i odpowiedniej anonimizacji danych, chyba że publikacja danych identyfikujących jest zgodna z prawem, naukowo uzasadniona i objęta świadomą zgodą zainteresowanej osoby.
Prawa autorskie i licencjonowanie
Autor zachowuje osobiste prawa autorskie do utworu i udziela „Tekstom Drugim” oraz Instytutowi Badań Literackich PAN niewyłącznej licencji na publikację artykułu w wersji elektronicznej i drukowanej.
Publikacje elektroniczne są udostępniane w otwartym dostępie na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa — CC BY 4.0. Licencja umożliwia kopiowanie, rozpowszechnianie oraz adaptowanie utworu pod warunkiem prawidłowego wskazania autorstwa i źródła pierwotnej publikacji.
Autor odpowiada za uzyskanie zgody na wykorzystanie ilustracji, fotografii, materiałów archiwalnych, obszernych cytatów oraz innych treści, których prawa należą do osób trzecich.
Skargi i odwołania
Autorzy, recenzenci i czytelnicy mogą składać skargi dotyczące procesu redakcyjnego, zachowania redaktorów lub recenzentów, naruszenia etyki publikacyjnej albo treści opublikowanego artykułu na adres:
Skarga nie jest rozpatrywana przez osobę, której bezpośrednio dotyczy. Redakcja potwierdza jej otrzymanie, analizuje przedstawione materiały i przekazuje uzasadnioną odpowiedź.
Autor może złożyć odwołanie od decyzji redakcyjnej, wskazując konkretne błędy proceduralne lub merytoryczne, które jego zdaniem wpłynęły na wynik postępowania. Sam brak zgody z opinią recenzenta nie stanowi wystarczającej podstawy odwołania.
Odwołanie rozpatruje redaktor naczelny albo wyznaczony członek redakcji, który nie uczestniczył bezpośrednio w podjęciu kwestionowanej decyzji. Rozstrzygnięcie odwołania jest ostateczne.
Skargi dotyczące redaktora naczelnego można kierować do wydawcy czasopisma: Instytutu Badań Literackich PAN, na adres: dorota.krawczynska@ibl.waw.pl.
Korekty, wycofania publikacji i dyskusja po publikacji
Redakcja przyjmuje uzasadnione uwagi dotyczące opublikowanych tekstów. Mogą one zostać przekazane na adres redakcji i, zależnie od charakteru sprawy, opublikowane jako polemika, odpowiedź, sprostowanie lub komentarz redakcyjny.
Istotne błędy, które nie podważają zasadniczych ustaleń artykułu, mogą zostać poprawione przez opublikowanie korekty. W przypadku poważnych wątpliwości redakcja może opublikować informację o prowadzonym postępowaniu.
Publikacja może zostać wycofana, jeżeli jej ustalenia są niewiarygodne z powodu nierzetelności lub poważnego błędu, tekst stanowi plagiat, został opublikowany równolegle albo narusza prawa osób trzecich lub zasady etyczne.
Informacja o korekcie lub wycofaniu jest jednoznacznie oznaczona, zawiera uzasadnienie i pozostaje trwale powiązana z pierwotnym artykułem. Oryginalny tekst zasadniczo pozostaje dostępny jako element dokumentacji naukowej, lecz zostaje wyraźnie oznaczony jako skorygowany lub wycofany.
Poufność
Redaktorzy i recenzenci zachowują w poufności informacje dotyczące zgłoszonych tekstów. Manuskryptów nie wolno wykorzystywać do celów osobistych ani udostępniać osobom nieuczestniczącym w procesie wydawniczym.
Zasady korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji przez autorów, recenzentów i redaktorów zostały opisane w osobnym dokumencie „Polityka korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji”.
Opłaty autorskie
„Teksty Drugie” nie pobierają od autorów opłat za zgłoszenie tekstu, jego ocenę, recenzowanie, przygotowanie redakcyjne ani publikację.
Częstotliwość, dostęp i archiwizacja
„Teksty Drugie” ukazują się jako dwumiesięcznik — sześć numerów w roku.
ISSN wersji drukowanej: 0867-0633
e-ISSN: 2545-2061
Artykuły elektroniczne są dostępne w otwartym dostępie. Wersja drukowana jest dostępna w sprzedaży i dystrybucji prowadzonej przez wydawcę.
Treści oraz metadane czasopisma są przekazywane do współpracujących repozytoriów i baz naukowych. Długoterminowe zachowanie zawartości elektronicznej zapewnia Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych.
Własność, zarządzanie i finansowanie
Właścicielem i wydawcą czasopisma jest Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Czasopismo jest wydawane we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria.
Za politykę naukową i decyzje dotyczące publikacji odpowiada kolegium redakcyjne kierowane przez redaktora naczelnego. Wydawca zapewnia organizacyjne i finansowe warunki działania czasopisma, nie ingerując w jednostkowe decyzje redakcyjne.
Źródłami finansowania czasopisma są środki Uniwersytetu Jagiellońskiego, środki Instytutu Badań Literackich, środki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz środki programu „Inne Tradycje” Instytu Książki. Źródło finansowania tekstu lub numeru nie wpływa na wyniki recenzji ani decyzje redakcyjne.
Reklamy i marketing bezpośredni
„Teksty Drugie” nie publikują reklam komercyjnych. Ewentualne informacje o książkach, wydarzeniach i inicjatywach naukowych są wyraźnie oddzielone od treści redakcyjnych i nie wpływają na decyzje dotyczące publikacji.
Czasopismo nie prowadzi masowego ani wprowadzającego w błąd pozyskiwania autorów. Zaproszenia do współpracy, zgłaszania artykułów lub przygotowywania numerów tematycznych są kierowane w sposób adekwatny, przejrzysty i nienatarczywy. Informacje przekazywane autorom i czytelnikom muszą być prawdziwe oraz zgodne z profilem czasopisma.