EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” (ISSN 0867-0633) to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich PAN we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria.
EN

Artykuły: Leszek Koczanowicz

Wspomnienia z dzieciństwa w widmowym świecie

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz
Numer: 2019 / 4

Esej łączy narrację autobiograficzną z analizą możliwości dialogu i porozumienia z inną kulturą. Opowiadam w nim o swym dzieciństwie na Dolnym Śląsku w Legnicy, o swym zetknięciu z innymi kulturami. Mieszkali tam Rosjanie, Żydzi, Ukraińcy, Łemkowie i Grecy. W tle czuło się dominującą obecność nieobecnych Niemców, którzy stworzyli miasto, ale zostali z niego wysiedlenie po Drugiej Wojnie Światowej. Odwołując się do koncepcji filozoficznych i kulturoznawczych zastanawiam się, czy jest możliwe, aby prowadzić dialog z kulturą, która zniknęła, po której zostały jedynie materialne artefakty, a jeżeli jest to możliwe, to jakie muszą zaistnieć warunki, by dialog taki zaistniał.

Słowa kluczowe: Pamięć, Dolny Śląsk, dialog kulturowy, komunizm, Armia Radziecka

Tożsamość jako niewygoda. Dwie genealogie nowoczesnej hamartii

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz
Numer: 2018 / 2

Artykuł poświęcony jest jednemu z najbardziej interesujących fenomenów nowoczesności, powszechnie występującemu odczuciu, że jest się kimś innym. Poczucie to, jak argumentuję w tekście, jest konsekwencją osiowych tendencji nowoczesności: podziału pracy, rozwarstwienia społecznego, rozpadu powszechnie akceptowanych wartości i powstania jednostki jako osobnej kategorii społecznej. Tendencje te prowadzą do upowszechnienia przekonania, że nasza tożsamość jest czymś obcym, narzuconym nam z zewnątrz. Do analizy tego stanu używam pojęcia hamartia zaczerpniętego ze starożytnej poetyki. O ile jednak w starożytności hamartia była powiązana z wybitnymi ludźmi, którzy nie rozpoznali swej prawdziwej sytuacji, to w nowoczesności demokratyzuje się ona, staje się prawie wszystkich Słowa kluczowe: nowoczesność, tożsamość, alienacja, hamartia, genealogia

Niech się stanie świat (społeczny)!

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz
Numer: 2012 / 3

Artykuł jest prezentacją i krytyczną analizą koncepcji Johna Searle’a konstruowania rzeczywistości społecznej. Przedstawione są w nim główne tezy tej koncepcji, przede wszystkim idea decydującego znaczenia języka dla tworzenia ontologii rzeczywistości społecznej. W swych ostatnich pracach Searl koncentruje się na kluczowych z jego punktu widzenia cechach czynności mowy, które umożliwiają istnienie społeczeństwa. Koncepcja Searle’a wzbudza jednak wiele kontrowersji i niektóre z nich dyskutowane są w artykule. Autor w końcowych partiach artykułu porównuje koncepcję Searle’a z innymi teoriami społecznymi, które sytuują język u podstaw życia społecznego.

Post-postkomunizm a kulturowe wojny

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz
Numer: 2010 / 5

Czy kulturoznawstwo potrzebuje filozofii? Warburg i Agamben o filozofii i nauce o kulturze

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz

Artykuł poświęcony jest analizie związków między kulturoznawstwem a filozofią. Punktem wyjścia analizy jest koncepcja nauki o kulturze Aby Warburga, w której splatają wątki filozoficzne i interpretacje dzieł sztuki w ich kulturowych kontekstach. Idee Warburga z kolei zostają wykorzystane przez Giorgio Agambena dla ustanowienia nauki o kulturze jako dziedziny, w której żmudnie rekonstruuje się przemieszczenia motywów i tropów, ale unika się formułowania jakichkolwiek stwierdzeń uniwersalnych. Nauka o kulturze stawia sobie odmienne niż filozofia zadania, ale jej powstanie nie byłoby możliwe bez pomocy i odrzucenia filozofii.

Magiczna moc sztuki. Podmiot, sfera publiczna, emancypacja

Indeks autorów: Leszek Koczanowicz
Numer: 2008 / 4

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak możliwe jest funkcjonowanie sztuki w przestrzeni publicznej. Odpowiedź na to pytanie zakłada ukazanie związków między sztuką, polityką a etyką, które spełniają się w sferze publicznej. W artykule przywoływane są różne współczesne koncepcje takich związków, w konkluzji jednak dominuje odwołanie do poglądów Julii Kristevy. Traktuje ona bunt jako indywidualną rewoltę, ktora swój wyraz znajduje w sprzeciwie wobec dominujących form życia społecznego. Sztuka będąc formą indywidualnej ekspresji może w ten sposób stać się częścią dyskursu w przestrzeni publicznej.

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji