EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” (ISSN 0867-0633) to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich PAN we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria.
EN

Artykuły: Marek Zaleski

„Dolina Issy” i „Smutek tropików”: powinowactwo, choć nie z wyboru

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2021 / 3

Kłaniając się okolicznościom

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2020 / 5

Piotr  Sommer w swojej poezji chętnie odwołuje się  do okolicznościowych odniesień: do zdarzeń, miejsc, do przywołanych z imienia przyjaciół i znajomych.  Dla autora artykułu stanowi to jedynie pretekst, by poddać rewizji kwalifikację tego, co jest  „okolicznościowe” w poezji.  Zaleski opisuje wypowiedź poetycką w dzisiejszej post-print oral and aural culture reanimującej dawną a dziś odpoznawaną tradycję obcowania z poezją. Opisuje gesty poetyckie Sommera. W szczególności zajmuje go to, jak dla odbioru poezji Sommera ważna okazuje się pamięć głośnej autorskiej lektury, bowiem to ona właśnie kryptonimuje wydarzeniowość, pozwala nam zdać sobie sprawę, iż wypowiedź poetycka odnosi się do swego aktu, swojego konkretnego dziania, a dopiero w następstwie tego, do tekstu wiersza.

Słowa kluczowe: poezja, gest, post-print oral and auralculturemise-en-scènemise-en-page

Wstyd jako katastrofa Innego

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2019 / 2

Tekst stanowi interpretację opowiadania Zygmunta Haupta Coup de grâce jako opowieści o wstydzie ofiary. Zdaniem autora jest to opowieść wpisująca się w – zaproponowane wiele lat później przez myśl psychoanalityczną i filozoficzną – inne traktowanie wstydu aniżeli uczucia związanego z poczuciem winy. Dzisiaj powiadanie Haupta daje się czytać niczym świadectwo złożone w imieniu ofiar, posiadaczy „nagiego życia”.

The text interprets Zygmunt Haupt’s story Coup de grâce as a story about the shame of a victim. According to the author, this is a story that is part of a different treatment of shame than feelings of guilt, proposed many years later by psychoanalytic and philosophical thought. Today, Haupt’s story can be read as a testimony on behalf of victims, holders of „naked life”.

Słowa kluczowe: shame, gaze, guilt, testimony

W zniewoleniu szczęśliwi. Raz jeszcze o Zniewolonym umyśle Miłosza

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2018 / 4

Artykuł jest próbą lektury Zniewolonego umysłu Czesława Miłosza z zastosowaniem narzędzia psychoanalizy lacanowskiej. Pozwalają one wydobyć zapoznany a zarazem prekursorski trop diagnozy Miłosza zapisany niegdyś w traktacie Etienne’a de La Boetie, Rozprawa o dobrowolnej niewoli.

Słowa kluczowe: Czesław Miłosz, Jacques Lacan, Etienne de La Boetie, zniewolenie/ servitude volontaire

Niczym mydło w grze w scrabble

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2013 / 6

Autor zajmuje się prozą Magdaleny Tulli czytaną poprzez teorię afektów wyłożoną przez Gillesa Deleuze’a. W prozie Tulli afekt inicjuje stawanie się świata przedstawionego: jest tym, co wirtualne, niczym kostka zwana mydłem w grze w scrabble. Tulli posługuje się składnią afektywną , tekst stanowi jakby torowisko-rozdroże z czynnymi na nim zwrotnicami ruchu znaczeń. Ten ruch zwrotnicy skutkujący w naszej lekturze „przejściem” znaczenia, to właśnie efekt bycia afektowanym. W prozie Tulli afekty wyzwala doświadczenie braku, świat przedstawiony w jej powieściach przypomina Deleuzjańskie „maszyny pragnące”, jest rozpięty w trójkącie braku, pragnienia i bólu.

Od „grzechu anielstwa” do „uważności”, czyli poezja jako instalowanie się w świecie

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2011 / 5

Uwagi o poetyce Miłosza w odniesieniu do relacji między poezją, rzeczywistością i językiem.

Kłopoty z monografią

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2008 / 6

Czy kłopoty jakie mają dziś badacze próbujący zmierzyć się z formą monografii historycznoliterackiej nie czynią ich postępowania fascynującą przygodą? Konstruowanie i interpretowania tekstu dzieła jako mniemanej całości oraz biografizowanie staje się działaniem zyskującym autobiograficzną i literacką ekspozyturę. Ten stan rzeczy, który dziś stał się przedmiotem uczonych komentarzy i dociekań, został dawno zauważony i opisany przez samych pisarzy.

Białoszewski idylliczny

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2006 / 5

Autor analizuje właściwą Bialoszewskiemu sakralizację zwykłości, która uzyskuje swoje reprezentacje w epifanijnych scenach zjawiania się najzwyklejszych rzeczy

Masochista na Cyterze

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2005 / 3

Autor dowodzi znaczenia tropów idyllicznych dla interpretacji twórczości zarówno Schulza-pisarza, jak i rysownika

Zamiast

Indeks autorów: Marek Zaleski
Numer: 2003 / 5

Autor omawia konsekwencje odstępstwa od opowieści mitycznej w poemacie Milosza Orfeusz i Eurydyka, prowokującego do pytań o funkcję mitycznej opowieści

Miłosz, poeta powtórzenia

Indeks autorów: Marek Zaleski

Autor omawia przeświadczenie Miłosza o nieśmiertelności słowa poety, które – raz wypowiedziane – istnieje w powtórzeniu

Coś ty uczynił ludziom, Czesławie Miłoszu?

Indeks autorów: Marek Zaleski

Recenzja. Elżbieta Kiślak Walka Jakuba z aniołem. Czesław Miłosz wobec romantyczności, Warszawa 2000

Książka z ruin

Indeks autorów: Marek Zaleski

Recenzja. Czesław Miłosz, Legendy nowoczesności, przedmowa J. Błońskiego, Kraków 1996

Miłosz: piosenki niewinności i doświadczenia

Indeks autorów: Marek Zaleski

O wierszach Miłosza zawierających różnorakie odwołania do piosenki

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji