EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Maria Kobielska

Czas „niepamięci”?

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2018 / 5

Recenzja: Pomniki pamięci. Miejsca niepamięci, red. K. Chmielewska, A. Molisak, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2017; Znaki (nie)pamięci. Teoria i praktyka upamiętniania w Polsce, red. M. Fabiszak, A.W. Brzezińska, M. Owsiński, WUJ, Kraków 2016.
Słowa kluczowe: polska kultura pamięci, niepamięć, trudna pamięć/trudne dziedzictwo, miejsca pamięci, studia nad pamięcią

Świadek na wystawie. Świadectwa w nowych muzeach historycznych

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2018 / 3

W artykule jest analizowane funkcjonowanie świadectw na wystawach współczesnych muzeów historycznych. Autorka posługuje sięprzykładami zaczerpniętymi z Muzeum Powstania Warszawskiego i Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Systematyzuje sposoby wystawiania świadectw, biorąc pod uwagę medium audio i wideo, ich fragmentaryzację, stopień fakultatywności/obowiązkowości dla zwiedzającego, sposób ich lokalizowania w przestrzeni wystawy, obudowania kontekstem, wreszcie przetworzenia, a także ich funkcje w muzealnej narracji pamięciowej i wynikające z tych wszystkich czynników warunki doświadczenia zwiedzającego, które można nazwać „doświadczaniem świadectwa/świadka”. Omówienie strategii obchodzenia się ze świadectwem na wystawach nowych polskich muzeów historycznych prowadzi od opisu poetyki do pytań o etykę takiego „wystawiania świadka”.

Słowa kluczowe: muzeum historyczne, świadectwo wideo, świadek, Muzeum II Wojny Światowej, Muzeum Powstania Warszawskiego

„Ja tutaj piszę o sobie”. Uwikłania pamięciologiczne

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2017 / 1

Artykuł rozważa kwestię przyczyn, legitymizacji i konsekwencji zaangażowania w sytuacji podejmowania kulturoznawczych badań nad pamięcią. Przywołując szerszą dyskusję nad zaangażowaniem humanistyki, opisuje najczęstsze sposoby odpowiadania na pytanie o jego dopuszczalność oraz wskazuje, dlaczego mogą one okazać się niewystarczające, zwłaszcza w zastosowaniu do szczególnie wrażliwych, problematycznych i politycznych obszarów zainteresowań współczesnych badań humanistycznych. Zadaje pytanie o specyfikę zaangażowania na polu studiów nad pamięcią oraz systematyzuje możliwe sposoby pojmowania zaangażowania pamięcioznawczyni jako jednoczesnej użytkowniczki badanej kultury pamięci, jej krytyczki, działającej na jej polu aktywistki, a także moderatorki/facylitatorki społecznych i kulturowych pamięciowych procesów.
Słowa kluczowe: memory studies/studia nad pamięcią, zaangażowanie, humanistyka zaangażowana

Polska pamięć autoafirmacyjna

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2016 / 6

Artykuł proponuję diagnozę współczesnej polskiej kultury pamięci, ujmując ją w kategoriach „urządzeń do pamiętania” oraz opisując pluralność produkowanych przez nie pamięciowych tendencji. Omówione zostały trzy spośród nich (pamięć o tzw. żołnierzach wyklętych, specyficznie organizowana i wykorzystywana pamięć o Sprawiedliwych oraz pamięć o zbrodni wołyńskiej), co pozwoliło na scharakteryzowanie polskiej pamięci jako autoafirmacyjnej i pokazanie różnych wariantów i odmiennych mechanizmów tej autoafirmacji, zasadniczo jednak zmierzającej do wykształcenia wyraziście nieskazitelnego obrazu przeszłości, wytworzenia poczucia zasługi i godności oraz odsunięcia wątpliwości dotyczących formułowanego wizerunku. Jednocześnie pokazane zostały ambiwalencje tych tendencji, niepełność ich synchronizacji i wypływająca stąd możliwość ich krytycznej reinterpretacji.
Słowa kluczowe: polska kultura pamięci; polityki pamięci; urządzenia do pamiętania; „żołnierze wyklęci”; Sprawiedliwi; zbrodnia wołyńska

Tropienie rewolucji

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2016 / 4

Rec. Agnieszka Mrozik, Akuszerki transformacji. Kobiety, literatura i władza w Polsce po 1989 roku, Wydawnictwo IBL, Stowarzyszenie Pro Cultura Litteraria, Warszawa 2012.

Słowa klucze: feminizm, transformacja, literatura kobieca, polska literatura współczesna, Agnieszka Mrozik

Collective Memory in the Centre of Modernity in Jeffrey K. Olick’s Approach

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2010 / 6

„Złamane pióro eksliterata”? O Szkicach Klina-Kaliszewskiego

Indeks autorów: Maria Kobielska
Numer: 2008 / 6

Artykuł omawia dwa tomy Szkiców pióra zapomnianego prozaika drugiej połowy XIX wieku, piszącego pod pseudonimem Klin. Stawia tezę o możliwości powiązania tych tekstów z nowoczesnym dyskursem eseistycznym, uzasadniając ją poprzez analizę ich poetyki, a w szczególności kształtowania autorskiego „ja”. Opis jego pokrewieństwa, ale nie tożsamości, z figurami dekadenta i dandysa pozwala na rekonstrukcję zawartego w tekście sceptyczno-krytycznego projektu poznawczego, specyficznej antropologii oraz – ostatecznie – oryginalnej kreacji podmiotu.

W poszukiwaniu zrozumienia, czyli Czytanie Bursy

Indeks autorów: Maria Kobielska

Recenzja. Czytanie Bursy, red. A. Czabanowska-Wróbel, G. Grochowski, Kraków 2004

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji