EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Aleksandra Ubertowska

„Mówić w imieniu biotycznej wspólnoty”. Anatomie i teorie tekstu środowiskowego/ekologicznego

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2018 / 2

Artykuł jest rozprawą o charakterze metateoretycznym i metadyscyplinarnym, porządkującą dorobek ekokrytyki i krytyki środowiskowej: od ekokrytyki pierwszej fali do najnowszych zjawisk: ekokrytyki materialnej i teorii Timothy Mortona, inspirowanych dekonstrukcjonizmem. Osobny rodział autorka poświęciła koncepcji „tekstu środowiskowego” nestora dyscypliny Lawrence’a Buella, którą uczyniła osią przeglądu stanowisk formułowanych w ramach ekokrytyki/krytyki środowiskowej.
Słowa kluczowe: ekokrytyka, studia środowiskowe (environmentalism), materializm, hiperobiekty

Pisanie puszczy. Ekonomie dyskursu ekokrytycznego i postkolonialnego

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2017 / 6

Artykuł jest próbą prześledzenia możliwości, jakie wynikają z połączenia dwóch perspektyw badawczych: ekokrytyki i myśli postkolonialnej. Tematem, który posłużył autorce do zastosowania obydwu metodologii jest motyw puszczy w literaturze. Autorka, odwołując się do koncepcji badawczych Roberta Harrisona, Edwarda Saida, Lawrence’a Buella traktuje „puszczę” jako wieloznaczny dyskurs, zmieniający się w czasie, osadzony w wielu „sieciach ekologiczno-kulturowych”. W drugiej części artykułu autorka podejmuje próbę zastosowania wypracowanych rozpoznań w odniesieniu do cyklu huculskiego Stanisława Vincenza „Na wysokiej połoninie”.

Słowa kluczowe: Stanisław Vincenz, ekokrytyka, studia środowiskowe (environmentalism), postkolonializm

Krajobraz po Zagładzie. Pastoralne dystopie i wizje „terracydu”

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2017 / 2

Artykuł jest próbą prześledzenia możliwości, jakie wynikają z połączenia dwóch perspektyw badawczych: studiów nad Zagładą i studiów środowiskowych. Autorka za punkt wyjścia obiera podobieństwa pomiędzy definicją i zakresem znaczeniowym terminów „genocyd” i „ekocyd”, zarysowując założenia środowiskowej historii planentarnej Franza J. Broswimmera. Eksplikacją zalożeń teoretycznych, zainspirowaną teorią ‘ekocydu” jest analiza książki „Kora” G. Didi-Hubermana i malarstwa Anselma Kiefera (zwłszcza obrazów z cyklu „Morgenthau”).

Słowa kluczowe: Holocaust studies, studia środowiskowe (environmentalism), ekocyd, Auschwitz, Anselm Kiefer.

Rysa, dukt, odcisk (nie)obecności. O spektrologiach Zagłady

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2016 / 2

Aleksandra Ubertowska
UG
Rysa, dukt, odcisk (nie)obecności. O  spektrologiach Zagłady
Artykuł jest próbą dokonania analizy wybranych zagadnień z zakresu ‘hauntologii’ Jacquesa Derridy w perspektywie użycia pojęć, tworzących tę teorię w ramach interpretacji literatury posttraumatycznej, zwłaszcza literatury i sztuki o Zagładzie. W części analitycznej  interpretacji poddano powieść popularną Zygmunta Miłoszewskiego pt. „Ziarno prawdy”,  a także obrazy Jonasza Sterna, zwłaszcza występujące w nich motywy ości i kości. Metodę, stosowaną przez krakowskiego malarza autorka określa mianem spektralnej „substytucji ponadgatunkowej”.
Słowa kluczowe: Widmo, hauntologia, Holocaust, Jonasz Stern, Jacques Derrida

Rachela Auerbach opłakuje ślady, resztki, widma, wyrwy z ziemi

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2014 / 1

Artykuł jest próbą dokonania wielostronnej analizy twórczości polsko-żydowskiej pisarki Racheli Auerbach, poświęconej Zagładzie. Podstawowa teza zakłada, że twórczość Auerbach z lat 1942-47 koncentruje się wokół trzech zespołów tematycznych: doświadczenia ‘ocalonego z Sonderkommando’, refleksji na temat rzeczy (pokrywających przestrzeń opustoszałego getta warszawskiego) i natury jako czynnika sprawczego w historii. W centrum rozważań znajdują się dwa eseje Auerbach „Lament rzeczy martwych” i „Lacrimea rerum” , a także utwory „Na polach Treblinki” i „Werterfassung”.

Praktykowanie postpamięci. Marianne Hirsch i fotograficzne widma z Czernowitz

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2013 / 4

Artykuł jest próbą dokonania wielostronnej analizy książki Marianne Hirsch i Leo Spitzera „ Ghosts of Home. The Afterlife of Czernowitz in Jewish Memory”, z uwzględnieniem złożonej problematyki tej rozprawy, sytuującej się w obszarze badań nad pamięcią i postpamięcią, studiów miejskich, problematyki wizualności i audywności w relacji wobec tekstu, historii Holocaustu. Autorka artykułu stawia tezę, iż w „Ghosts of Home” mamy do czynienia z próbą sprawdzania teorii w doświadczeniu podróży do rodzinnego miasta rodziców Hirsch, czyli z „praktykowaniem postpamięci”, kluczowej kategorii badawczej amerykańskiej badaczki.

Natura u kresu (ekocyd). Podmiotowość po katastrofie

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska

Celem autorki jest prześledzenie analogii, punktów wspólnych pomiędzy holocaust and genocide studies a ekokrytyką, pomiędzy wydarzeniem ludobójstwa i ekocydu (dewastacji naturalnego środowiska człowieka). Na podstawie omówień książek i artykułów G. Agambena, J. Derridy, B. Latoura autorka formułuje tezę o kształtowaniu się nowej koncepcji podmiotowości nieantropocentrycznej, „podmiotu współczucia” lub podmiotu istniejącego w pluriwersum. Druga część artykułu jest poświęcona analizie form reprezentacji literackiej (E. Kuryluk, W.G. Sebald) i wizualnej („Ambulans” J. Morgensterna), ukazujących rolę czynników nieludzkich w krajobrazie postkatastroficznym.

Kręgi obcości, podwójne wyjście. Projekt autobiograficzny Michała Głowińskiego

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2011 / 4

Aporie, skandale, wyrwy w tekście. Etyka opowieści o Zagładzie

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska

Artykuł sytuuje lekturę tekstów o Zagładzie na dwóch biegunach wyznaczanych przez postulat etyki sytuacyjnej i kategorię ramy etycznej

Ciało w obozie

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2010 / 6

Estetyka 'Verfall', pokusa przezroczystości. O pisarstwie Jeana Améry'ego

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2010 / 6

“Niewidzialne świadectwa”. Perspektywa feministyczna w badaniach nad literaturą Holokaustu

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2009 / 4

Artykuł jest omówieniem książek i artykułów, podejmujących zagadnienie kobiecego doświadczenia w literaturze Holokaustu. Autorka charakteryzuje najważniejsze kontrowersje, jakie wyłoniły sie wokół projektu badań feministycznych w literaturze holokaustowej, a także nowe perspektywy badawcze, jakie wnoszą inspiracje ze strony teorii feministycznej. Ukazują one umowność kanonu literatury wojennej, jej zorganizowanie wokół tzw. normatywnej narracji holokaustowej. Ostatni podrozdział artykułu został poświecony specyficznie kobiecym formom narracji wojennej (cooking memoires, metafory, oddające zjawisko traumy poobozowej, rola piśmiennictwa autobiograficznego w artykułowaniu

Poetyka i polityka

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2006 / 6

Recenzja. Tomasz Kunz Strategie negatywne w poezji Tadeusza Różewicza. Od poetyki tekstu do poetyki lektury, Kraków 2005

Pochwała zapomnienia (od Platona do Bernharda)

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2005 / 4

Autorka sytuuje książkę Haralda Weinrich Lethe. Kunst und Kritik des Vergessens, München 2000, w obrębie jednego najbardziej ekspansywnych dyskursów współczesnej humanistyki, dotyczącego pamięci

Paradoksy Innego

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska

Recenzja. Mieczysław Dąbrowski Swój/Inny/Obcy. Z problemów interferencji i komunikacji międzykulturowej, Izabelin 2001

Różewicz transgresywny

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska

Recenzja. Andrzej Skrendo Tadeusz Różewicz i granice literatury. Poetyka i etyka transgresji, Kraków 2002

Ciekawość - Nieprawomyślny sobowtór rozumu

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2001 / 1

Recenzja. Michał Paweł Markowski Anatomia ciekawości, Kraków 1999

Między biblioteką a ikonosferą

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 2000 / 4

Recenzja. Robert Cieślak, Oko poety. Poezja Różewicza wobec sztuk wizualnych, Gdańsk 1999

Klemperer i retoryki opresji

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 1998 / 3

Recenzja. Victor Klemperer, Ich will Zeugnis ablegen bis zum letzten. Tagebücher 1933-1945, Berlin 1995

Literatura niedoczytana

Indeks autorów: Aleksandra Ubertowska
Numer: 1996 / 6

Recenzja. recenzja drugiego numeru polsko-niemieckiego czasopisma Wir

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji