EN
„Teksty Drugie. Teoria literatury, krytyka, interpretacja” to dwumiesięcznik literaturoznawczy wydawany od 1990 przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy ze Stowarzyszeniem Pro Cultura Litteraria
EN

Artykuły: Anna Nasiłowska

Złe wychowanie jako norma

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2018 / 6

Punktem wyjścia jest wypowiedź pewnej autorki: „Mój ojciec nauczył mnie, że jest takie nieprzyzwoite słowo, którego dobrze wychowany człowiek nie używa. Mianowicie – zaimek JA”. Współczesna kultura unieważniła tego typu zastrzeżenia, typowe dla tradycyjnej katolickiej postawy wobec osobistych zapisów. Literatura nowoczesna wykształciła wiele form związanych z użyciem elementów autobiograficznych, a gatunki traktowane jako dokumentarne zaczęły być uznawane za literackie.
Słowa kluczowe: autobiografia, life writing, autofiction

Dziennik Émilie Serpin (1863–1881)

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2018 / 6

Artykuł wybitnego francuskiego badacza dzienników kobiecych, założyciela Towarzystwa Autobiograficznego, przedstawia analizę jednego dziennika, skromnej nauczycielki, postaci zapomnianej. Ukazuje na jej przykładzie formy duchowości kobiet w wieku XIX, obcowanie z muzyką poprzez uczestnictwo w obrzędach katolickich, samotność nauczycielki w bogatym domu i religijność. Dziennik Émilie Serpin zastępuje jej przyjaciela, relacja wobec dziennika i religii składają się na pielęgnowanie poczucia własnej wartości, dotkliwie ranionego przez okoliczności życia w bogatych domach. Zapisy ustają, gdy autorka niespodziewanie wychodzi za mąż.
Słowa kluczowe: intymistyka francuska XIX wieku, dziennik intymny, Émilie Serpin, archiwa osobiste, Towarzystwo Autobiograficzne (Francja), religijność katolicka w XIX wieku, duchowość kobiet

Kierunki, zwroty i przystanki

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2017 / 4

Na ten numer pisma złożyły się kontynuacje różnych postaw i zwrotów teoretycznych zarysowanych wcześniej. Nowe inspiracje wymagają bowiem pogłębiania i kontynuacji. Innym problemem jest konieczność kontynuowania filologii i biografistyki. Teoretyczne impulsy nie były powodem  odrodzenia biografistyki w Polsce, która  od kilku lat cieszy się ogromnym zainteresowaniem czytelników.

Słowa kluczowe: zwroty w humanistyce, filologia, biografistyka

Emigracja i migracja

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2016 / 3

Artykuł wstępny stanowi próbę prześledzenia przeciwieństwa między pojęciami „literatura emigracyjna” i „literatura migracyjna”. To pierwsze zjawisko ma w literaturze polskiej bogate tradycje, zarówno w XIX jak i XX wieku. Współczesne migracje Polaków są zjawiskiem typowym dla kultury globalnej. Niektóre kompleksy zagadnień są jednak wspólne, należy do nich obserwacja różnic kulturowych.

Słowa kluczowe: emigracja, migracja, podmiot nomadyczny

O pokoleniach literackich – głos sceptyczny

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2016 / 1

Anna Nasiłowska
Instytut Badań Literackich PAN
O pokoleniach literackich – głos sceptyczny
Tekst stanowi rekapitulację historii pojęcia pokolenia literackiego. Związane w Polsce z napisaną pod koniec lat trzydziestych XX wieku książką Kazimierza Wyki, weszło w szeroki obieg w krytyce literackiej, głównie dzięki działalności Artura Sandauera. Od początku autorzy polskich prac korzystali z inspiracji niemieckich. Na odmienną, pozytywistyczną, genealogię pojęcia powołują się autorzy francuscy.
Słowa kluczowe: pokolenie literackie, krytyka literacka, socjologia literatury, Kazimierz Wyka.

Geografia literatury polskiej: rozpoznawanie Wschodu

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2015 / 5

Szkic przedstawia w skrótowej formie doświadczenie zetknięcia się ze wschodem w literaturze polskiej końca XIX wieku i początków XX u pisarzy takich jak Wacław Sieroszewski i Antoni Ferdynand Ossendowski. Przymusowe osiedlenie na Syberii lub znalezienie się w Azji na skutek okoliczności historycznych uruchamia problematykę literacką, wyprzedzającą powstanie antropologii kulturowej oraz problemu relacji międzykulturowych. Polscy pisarze często nie utożsamiają się z imperialnym (w tym wypadku głównie rosyjskim) punktem widzenia. Szansę przeżycia daje współpraca z różnymi narodami i grupami etnicznymi oraz akceptacja ich odmienności kulturowej. Nie oznacza to, że kultura polska wolna była od europocentryzmu, co widać na przykładzie fobii antychińskiej. Literatura polska zarysowała bardzo zróżnicowany obraz Azji. Ciekawość i rozpoznawanie zahamowała rewolucja rosyjska, echa wcześniejszych doświadczeń były istotne po końca lat 20.

Pisanie i działanie

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2015 / 4

Tekst dotyczy różnych poziomów rozumienia performatywnej funkcji pisania. Zaproponowane przez J. L. Austina rozumienie funkcji performatywnej języka jest konkretne i zwraca uwagę na akty prawne. W szerszym rozumieniu działaniem jest także tworzenie faktów medialnych, a nawet używanie określonego alfabetu. Autorka odnosi się do początków literatury polskiej, koreańskiej i bułgarskiej.

Mężczyzna ponowoczesny

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2015 / 2

Autorka tekstu zwraca uwagę na asymetrię w rozwoju zainteresowań konstrukcjami męskości i kobiecości, zarówno w nauce, jak i w mediach. Wskazuje, że w badaniach feministycznych przyjmuje się normę patriarchalną jako reprezentatywną dla pozycji męskiej. Szansę na wyrównanie tej asymetrii widzi w rozwoju studiów męskich. Autorka opisuje również różne modele męskości, które należą do dyskursu medialnego i ogniskują impulsy społeczne kreowane przez ekonomię. Zwraca uwagę, że nie powstały w ostatnich latach wyraziste i symetryczne względem tych męskich modele kobiecości oraz że problem „kryzysu męskości”, który badaczka traktuje z dystansem, nie znajduje odpowiednika w „kryzysie kobiecości”.

Pole literatury

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2014 / 4

Szkic omawia różnice pomiędzy otwartą formułą literatury angielskiej a ograniczoną do języka polskiego literaturą polską. Omawia badania nad czytelnictwem e-booków i podejście do tradycji w “The Times Literary Supplement”. Następnie pokazuje poprzez dwie książki: 1001 Books you must read before you die and The Oxford Companion to English Literature obecność literatury pochodzącej z różnych kręgów kulturowych w kanonie literatury angielskiej.

... a muzom

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2013 / 5

Od początku istnienia “Tekstów Drugich” zajmowaliśmy się intertekstualnością. Dzięki dostępowi do wypowiedzi prasowych przez Internet możliwe jest prześledzenie obecności podstawowych cytatów poetyckich we współczesnych wypowiedziach publicystycznych. Odwołania do Kochanowskiego, Krasickiego a zwłaszcza do Mickiewicza pojawiają się w zaskakujących kontekstach i zasilają wypowiedzi o sporcie, na aktualne tematy polityczne. Zwykle są to kryptocytaty, nie wyróżnianie cudzysłowem, czasem przytaczane bez świadomości źródła, ale wraz z archaicznymi formami gramatycznymi.

Manifest kreatywnych

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2012 / 6

Manifest Kreatywnych. Podczas zajęć ze studentami Kursu Kreatywnego pisania w dniach 19-20 maja 2012 spisaliśmy nasze wyobrażenia w punktach.

Czym jest kamp?

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2012 / 5

Kamp w intencjach Christophera Isherwooda i Susan Sontag rysował się jako pojęcie estetyczne, związane z kontestującą postawą gejowską i świadomym przerysowaniem formy. Obecnie – kariera drag queen jako zjawiska z jednej strony związała kamp z popkulturą, z drugiej – przyczyniła się do popularności pojęcia kampu w teoriach gender.

Kim jest twórca?

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Artykuły, prezentowane w numerze 1-2 naszego pisma, dotyczą klasycznej problematyki interpretacji, pamięci kulturowej i korespondencji sztuk.
Istnienie pewnego porządku refleksji humanistycznej związane jest ze stabilnością kluczowych pojęć i prawnych regulacji dotyczących autorstwa, w tym prawa autorskiego, które stało się ostatnio tematem publicznej debaty nad umową ACTA. Autorka omawia aktualne problemy funkcjonowania prawa autorskiego w Polsce i proponuje definicję Twórcy (udostępnioną dla Wikipedii).

Życie świadome i nieświadome

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2011 / 4

Recenzja: A. Zawiszewska, Życie świadome. O nowoczesnej prozie intelektualnej Ireny Krzywickiej [‘…’], Wydaw. Nauk. US, Szczecin 2010.

Estetyka, biologia, gender

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2011 / 4

Wstęp do numeru 4/2011, "Gender, ciało, tekst". Celem wprowadzenia nowej terminologii genderowej jest uwolnienie interpretacji od założeń o charakterze idelogicznym. Sensem „płci kulturowej” jest dystans wobec pojęcia natury, z którym wiąże się wyobrażenie determinacji. Nasiłowska na przykładzie Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, najwybitniejszej poetki w literature polskiej pierwszej połowy XX wieku, pokazuje, jak pojęcie natury podlega w jej twórczośći estetyzacji, łącząc się z kreatywnością i bezinteresownym tworzeniem piękna.

Gry słów

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2010 / 3

Wstęp do numeru 3/2010, Polityka, estetyka, literatura. Działanie polityczne w epoce medialnej staje się coraz bardziej wojną na słowa, które stworzyć mają system zamknięty, w obrębie którego znaczenia układają się w wyrazisty wzór binarnych opozycji. Analizując nowe słowa, pojawiające się w języku publicznym ostatnich dwóch dekad, autorka zauważa, że demokracja także ma swoją nowomowę.

Herezje

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Genetycznie podejrzana: o przesadnych zastrzeżeniach wobec biografii jako gatunku na styku literatury (narracyjność), krytyki ( nieprofesjonalna publiczność), i teorii (filozofia, feminizm).

Słowo i obraz

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2009 / 5

Wstęp do numeru 5/2009, Siła obrazu. Bliska relacja wizualności i tekstu, obecna w poetykach starożytnych, od czasów Lessinga poddawana jest w wątpliwość. Powraca w świecie współczesnym. Autorka przedstawia własne doświaczenia z pracy nad projektami artystycznymi, polegającymi na łączeniu fotografii z tekstem artystycznym, których efektem były jej dwie książki (Wielka ciekawość, 2004 i Wielka wymiana widoków, 2008).

Kłopoty z genderem

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2008 / 5

Wstęp do numeru 5/2008, Ślady płci. Termin gender odgrywa ważną rolę w dyskusjach feministycznych w Polsce. Może on jednak budzić wątpliwości. Traktowanie pary pojęć sex-gender jako przeciwstawnych rozmija się z perspektywą przyjmowaną najczęściej w gay studies, gdzie ważnym punktem argumentacji jest naturalność homoerotyzmu. Kulturalny punkt widzenia myśli postmodernistycznej nie stwarza też możliwości porozumienia z ekologią, która jest ważnym wyzwaniem przyszłości.

Hipertekstualna estetyka i literatura w dobie Internetu

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2006 / 4

Zarys problematyki literatury postmodernistycznej, która wyprzedzając powstanie Internetu, starała się wypracować zarówno filozofię nowych mediów, jak i pewną estetykę literacką]

Podręczny dyskont słów (dalsze dostawy niewykluczone)

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2004 / 4

Mały przegląd słów popularnych od A(l dente) do Z(appingu)

Tożsamość kobieca w poezji polskiej XX wieku: między androgynicznością a esencjalizmem

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Autorka analizuje wspomniane dwa wzory tożsamości i ich liczne modele, które – jak dowodzi – nie wyczerpują problemu poetyckich kreacji związanych z kobiecością]

Kobiety w poezji Czesława Miłosza

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

O relacji wobec kobiet w poezji Miłosza, wywierającej moderujący wpływ na pokusy ustanowienia radykalnego dualizmu ducha i materii

Wacław Borowy i New Criticism

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2000 / 5

Metoda krytyczna Borowego i jej współbieżność wobec programu Nowej Krytyki

Vlepki

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2000 / 4

Artykuł wstępny (do numeru Literatura i inne sztuki) na temat fenomenu autobusowej vlepki, gatunku godzącego słowo z obrazem

Tezy o Herbercie

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 2000 / 3

Artykuł wstępny do numeru poświęconemu Zbigniewowi Herbertowi

Joanna, nasz sekretarz

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Pożegnanie Joanny Łuczyńskiej, wieloletniego sekretarza redakcji Tekstów Drugich

Obrona Pałacu Kultury

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1999 / 4

Autorka przyznaje tytułowej budowli miano „Najbardziej Intrygującego Budynku Warszawy”; artykuł wstępny do numeru „Miasto”

Melancholia

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1999 / 3

Artykuł wstępny do numeru Nostalgia, wzniosłość, przemijanie

Liryzm i podmiot modernistyczny

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Dzieje zależności między kategorią ja lirycznego a pojęciem poetyckości

Biblioteka

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1998 / 6

Artykuł wstępny o pięćdziesięcioleciu Instytutu Badań Literackich i o fenomenie jego Biblioteki

Psychoanalityk na bezdrożach

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Artykuł wstępny przypominający międzywojenny dorobek krytyki psychoanalitycznej w Polsce

Korzenie i kompleksy

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1997 / 5

Artykuł wstępny na temat miejsca nurtu chłopskiego w kanonie literatury współczesnej

Trzy trudne pojęcia

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1997 / 3

Artykuł wstępny rozpatrujący niekanoniczny charakter i metodologiczne zalety takich kategorii jak niewyrażalność, szybkość, wzniosłość

Kuferek Harpagona. Rozmowa z Marią Janion

Rozmowa jubileuszowa o Mistrzach, marksizmie, feminizmie, profesorskich marzeniach, smokach, ostatnim władcy Inków i wielu innych sprawach

Szczurze ogony i duch czasu

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1996 / 6

Artykuł wstępny o przyjemnych stronach zawodu historyka literatury; zachęta do zapoznania się z fragmentami rękopisu Liborego Sroczyńskiego herbu Nowina (w tym samym numerze)

Kto się boi dzikich?

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1996 / 5

Szkic o poezji pokolenia brulionu

Granice współczesności

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1996 / 4

Artykuł wstępny do poświęconego tytułowemu zagadnieniu

Romantyczna korona

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1995 / 6

Artykuł wstępny chwalący żywotność badań nad romantyzmem

Przeciw oczywistościom

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Artykuł wstępny do numeru Feminizm po polsku

Feminizm i psychoanaliza - ucieczka od opozycji

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Krytyka feministyczna jako szansa sformułowania nowej, nie-dychotomicznej koncepcji podmiotu mówiącego

Odpowiedź na ankietę redakcji Tekstów Drugich

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1995 / 2

Odpowiedź na ankietę skierowaną do autorów podręczników historii literatury

Strukturalizm, modernizm i cień marksizmu. Rozmowa z Michałem Głowińskim

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Michał Głowiński opowiada o swojej działalności naukowej

Inna awangarda

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Rozmowa z Ewą Kuryluk

Przyjemności filologa

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1994 / 3

Wstęp do numeru poświęconego literaturze staropolskiej

Co się zmieniło

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1994 / 1

Artykuł wstępny poświęcony pytaniom o literackie konsekwencje politycznego przełomu roku 1989

Struktura i autorytet

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1994 / 1

Autorka zastanawia się, który z poetów: Przyboś czy Miłosz bardziej zaważył na po wojennej liryce polskiej

Natura jako źródło cierpień

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Autorka, na kanwie noweli Kuncewiczowej Przymierze z dzieckiem, snuje refleksje nad płciowością – jej blaskami i cieniami

Drażliwe pytania Z

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Artykuł wstępny do numeru poświęconego feminizmowi).

Chłopcy z zapałkami

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1993 / 3

Esej o zabawach dziecięcych w świat dorosłych

Płaszcz Konrada

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1993 / 2

Artykuł wstępny poświęcony problemowi mitu wieszcza

Konserwatyści i nieuczesani

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1992 / 6

Artykuł wstępny mówiący o paradoksach tradycjonalizmu i kontestacji we współczesnej nauce o literaturze

Mit i dialog

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1992 / 5

Artykuł wstępny do numeru Poetyka żydowskości

Dwugłos o Korczaku

Numer: 1992 / 5

Dwa komentarze do książki Janusz Korczak w getcie. Nowe źródła (Warszawa 1992), zawierającej nieznane dotychczas teksty Korczaka

Intelektualiści, esteci i myśl praktyczna

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1992 / 4

Artykuł wstępny traktujący o wyzwaniach, które przed wschodnimi intelektualistami stawia rzeczywistość lat 90.

Modele i przemiany

Indeks autorów: Anna Nasiłowska

Recenzja. German Ritz: Die Polnische Prosa 1956-1976. Modellierung einer Entwicklung, Bem 1990

Pole (do) wolności

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1991 / 6

Artykuł wstępny o przestrzeni pomiędzy prywatnością i polityką w odbiorze literatury

O cudownych skutkach herbatki z melisy

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1991 / 5

Refleksje o reklamie i jej udziale w naszym życiu

Duch Straconego Czasu (albo katalog dziwnych zwierząt)

Indeks autorów: Anna Nasiłowska
Numer: 1990 / 4

Rozważania o poetyce gazety oraz o grach, jakie można podejmować z prasą, która kłamie

Korzystając ze strony wyrażacie Państwo zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. W każdej chwili możecie Państwo zmienić ustawienia cookies a także dowiedzieć się na ich temat więcej. Kliknij tutaj Nie pokazuj więcej tej informacji